هدف مجموعه بفرمایید سلامتی تسهیل نوبت گیری مطمئن و تسریع خدمات دهی به شما مراجعه کننده عزیز میباشد

درمان زخمهای عفونی توسط لارو مگس

زمانی که پزشکی مدرن ناتوان است اغلب گرایش به سمت درمان هـای باسـتانی ایجـاد مـی شـوداستفاده از لارو مگس برای ازبین بردن بافتهای نکروزه که به لارودرمانی، ماگوت تراپی و یا جراحی زنده معروف است به زمان آغاز تمدن بشر برمی گردد. بـرخلاف، عـدم تحمـل بیمـاران مبـتلا بـه زخم های عفونی به درمان، عمل لارودرمانی در پیرامون جهان به علت بازدهی بـالا، ایمـن بـودن و سادگی آن رو به گسترش استدلایل بالینی برای استفاده از لارو درمانی مخصوصاً در زخمهای عفونی با باکتری های مقاوم بـه چندین دارو و وجود ناراحتی های جدی که جراحی را غیرممکن می کند متفاوت استمگسهایی که بیشتر در لارو درمانی استفاده می شوند متعلق به میاز اختیاری خانواده کالیفورده و جنس sericata Lucilia میباشنداین بازنگری تاریخچه جالب و پرتلاطم لارو درمانی از شروع تا بـه امـروز را خلاصـه مـی کنـد و شامل مکانیسمهای عمل و کاربردهای بالینی آن می باشد. همچنین راه گشای مسیرهای تحقیق در آینده میتواند باشد.

 

 

مقدمه

در منابع اسلامی آمده است، کرمهایی در بدن ایـوب پیـامبر ظاهر شد و پس از آن، زخـمهـای بـدن او بهبـود یافـت. منـابع تاریخی نیز استفاده سرخپوستان مایایی و برخی قبایل اسـپانیایی را از کرمها برای درمـان زخـمهـا نشـان مـی دهنـد.

 اولـین گزارشها درباره استفاده از لارو برای درمان زخـمهـا بـه دوران باستان بازمی گردد. در آن زمانها این روش به صورت گسترده در تمام دنیا مورد استفاده قرار می گرفته است. از قـرن ۱۶ بـه بعـد پزشکان مختلف در جبهه های جنگ تـأثیر لارو مگـسهـا را در درمان زخم ها در سالهای۱۵۵۶ ،۱۸۲۷ ،۱۸۶۰ و۱۹۲۰ گـزارش کردند.

اولین بار در سال۱۵۵۶ پزشک مخصوص هنـری سوم در فرانسه اهمیت لارو مگـسهـا را در درمـان بیمـاری هـا گزارش کرد. در سال۱۸۲۷ سرپرست تیم پزشکی ارتش نـاپلئون اهمیت لارو مگسها را در درمان زخمها گزارش نمود. در سـال ۱۸۶۰ در جریان جنگهای داخلی آمریکا دو تن از پزشکانی کـه به مداوای مجروحان جنگی می پرداختند، این موضوع را گـزارش کردند. در سال ۱۹۲۰ افسر پزشک ارتش آمریکا کـه در جریـان جنگ جهانی اول برای مداوای زخمی ها به جبهـه هـای فرانسـه اعزام شده بود، در حین کار زخم های دو سرباز نظـرش را جلـب کرد در زخمهای این سربازان تعداد زیادی لارو مگـس مشـاهده کرد و ناباورانه ملاحظه کرد که در بدن آنهـا تـب وجـود نـدارد؛ زخم ها عفونت نکرده و در بهبودی زخم ها تسریع قابـل تـوجهی حاصل شده است

 امروزه نیز پزشکان از اثـرات معجـزه آسـای اسـتفاده از لارو گونه هایی از مگس برای درمان برخی از انواع زخـم هـا اسـتفاده می کنند. اولین مطالعات علمی درباره کـاربرد مـاگوتهـا توسـط پزشکی به نام دکتر دبلیواس بایر آغاز شد

 در طــول دهــه ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ بــایر درمــان موفقیــت آمیــز عفونتهای استخوان و زخمهای مزمن پا در بیش از ۹۰ بیمار را با استفاده از ماگوتها گزارش کرد. کشف پنیسیلین و داروهـای سولفا در دهه ۱۹۴۰ باعث توقف در ماگوتتراپی شد

امـا در حال حاضر با ظهور میکروبهای مقاوم در برابر آنتی بیوتیـکهـا طب انسانی دوباره بـه لارودرمـانی روی آورده اسـت . FDA در سال ۲۰۰۴ این روش را تأیید کرده است. لارودرمانی عـلاوه بـر آمریکا که موج جدید استفاده از این روش در آن کشور آغاز شده در کشـورهایی نظیــر انگلســتان و آلمــان نیــز بســیار رواج دارد به طوری که تا سال۲۰۰۴ ،۷۰هزار نفر در انگلستان با ایـن روش درمان شده اند

پزشکان ایرانی نیز به عنوان بیسـت و یکمـین کشور، لارو درمانی را در بیمارستان بقیه ا… تهران آغاز کرده انـد . در تاریخ ۱۶ دیماه سال ۱۳۸۳ در بخش ارتوپدی  بیمارستان بقیه  الله  الاعظم  تهران ، نخستین مورد لارو درمانی بر روی زخم پای جوان ۱۷ ساله ای به نام محمد مومنی که در اثر سانحه تصادف با قطار ، دچار قطع عضو از ناحیه زانوی پای چپ شده بود، انجام پذیرفت.

این جوان پس از ۳ مرتبه  لارو گذاری ،درمدت ۹ روز ، کاملا بهبود یافت. (تصاویر زیر مراحل درمان را نشان می دهد)

 

 

 

لارودرمانی در عصر جدید

 

زخم های دارای بافت مرده، زخـمهـای چرکـی و قانقاریـایی گزینه های خوبی برای لارودرمانی هستند. به طورکلی کاربرد لارو برای یک زخم به عنوان آخرین روش دفاعی معمولاً پس از ایـن که بیمار ماهها مورد درمان آنتی بیوتیکی و جراحی قرار گرفتـه و موفقیتی حاصل نشده است، مورد استفاده قرار میگیرد

یکی از پیشتازان استفاده از لارودرمانی در عصـر جدیـد دکتـر شـرمن است. وی اولین بار روش لارو درمـانی (Therapy Maggot) را روی خود آزمایش کرد؛ به این ترتیب کـه در اتـاق عمـل بـه دستور وی زخم بزرگـی در پـایش ایجـاد کردنـد و سـپس خـود شخصاً لاروهای sericata Lucilia را در زخم قرارداد و ضمن مشاهده فعالیت لاروها و تأثیر شگفت انگیز آنها در درمـان زخـم؛ نشان داد که لاروها کوچکترین تأثیر سوء برای بدن انسان ندارند .

او یکی از موارد شـگفت انگیـز لارودرمـانی را مـوردی ذکـر می کند که در آن روده یک زن سوراخ شده و عفونت منتشر شده در ناحیه شکم به دیواره روده آسیب رسانده بود. از آنجا که عمل جراحی برای برداشتن نسـوج مـرده روده بسـیار خطرنـاک بـود، پزشکان تصمیم گرفتند استفاده از لاروها را امتحان کنند. شـکم بیمار باز شد و پس از قراردادن دو هـزار لارو روی نسـوج مـرده پانسمان انجام شد. دو روز بعد ماگوتهـا برداشـته شـدند. هـیچ بافت مرده ای باقی نمانده بود. این زن بهبود یافت بدون این کـه نیاز به هیچگونه عمل جراحی دیگری داشته باشد

دکتر جان نثاری درباره دو نمونه درمـان شـده در بیمارسـتان بقیه ا… تهران میگوید: «در ۲ موردی که ما داشتیم یکی از آنها پایش زیر قطار رفته و عفونی شده بـود، بـه طـوری کـه از بـوی عفونت نمیشد به او نزدیـک شـد؛ امـا پـس از دو سـه روز کـه لاروها روی زخم او گذاشته شد، کاملاً بهبـود یافتـه و بعـد از دو سه دوره درمان کاملاً پوستش تمیز شد. به طوری که ما پوست را بستیم و او را مرخص کردیم. مورد دیگر بیماری بود که عفونـت بعد از جراحی داشت. او حتی نمی توانسـت پـایش را روی زمـین بگذارد. پس از این که لارودرمـانی را شـروع کـردیم عـلاوه بـر خوب شدن عفونت، به دلیل از میان رفتن درد خیلی زود توانسـت وزن روی پایش بگذارد و اندام را به کار گیرد»

تمام نوزادان مگس (ماگوتهـا) بـرای لارودرمـانی مناسـب نیستند. از بین انواعی که نباید مورد استفاده قرار گیرند می تـوان اعضای خـانوادهSarcophagidae و گونـه hominovorax Cochliomyia را نام برد، زیرا این گونه ها نسوج زنـده را نیـز می بلعند. لاروی که بیشتر بـرای ایـن کـار مـورد اسـتفاده قـرار می گیرد مربوط به خانواده Calliphoridae و به ویژه Luciliasericata و regina Phormia است که تنها از نسـوج مـرده تغذیه می کنند. مگسی که این لارو را میگذارد، مگـس خـانگی نیست بلکه در بیابانها زندگی می کند. این مگس از فرسنگها و کیلومترها عفونت را تشـخیص مـیدهـد و بـه سـمت آن پـرواز می کند و روی آن تخم میگذارد

برای موفقیت آمیز بودن لارو درمانی لازم است ماگوتها قبل از قرار گرفتن روی زخم عاری از هرگونه باکتری باشند . به تازگی با استفاده از یک نوع روش استریلیزاسیون تخمهـای مگـس بـا محلول رقیقی از سدیم هیپوکلرایت و بعد با آب استریل شستشو می شوند. سپس آنها را در فرمالدئید ۴ %قرار میدهنـد و پـس از شستشوی مجدد با آب آنها را برای پرورش در ظـروف اسـتریل قرار می دهند و لاروها که بین ۳-۱ میلیمتـر طـول دارنـد روی زخم عفونی شده قرار می گیرند تا بافـتهـای عفـونی را از بـین ببرند

در طب انسانی لایه ای از هیدروکلوئید به اندازه و شکل زخم تهیه شده و روی زخم قرار می گیرد. این کـار پوسـت اطراف زخم را از آنزیم پروتئولیتیک لاروها محافظـت مـی کنـد.

به جای این کار می توان از خمیر روی نیز استفاده کرد. روی هـر سانتیمترمربع از زخم تقریباً ۱۰ لارو قرارداده میشود و زخـم بـا یک پوشش توری پانسمان می شود. یک پد جاذب در بالای این شبکه توری قرار میگیرد تا ترشحات و نسوج مرده مایع را جذب کند. این پد را میتوان در صورت لزوم عوض کرد. لاروها پس از ۳ روز باید از روی زخـم برداشـته شـوند. ایـن کـار بـا برداشـتن پانسمان تـوری و شستشـوی زخـم بـا محلـول نمـک اسـتریل به سادگی امکانپذیراست

در صورت لزوم مـی تـوان ایـن کـار را مجـدداً تکـرار کـرد. به طورکلی استفاده از لاروها میتواند در هر روز ۱۰ تا ۱۵ گرم از سلولهای مرده را ازمیان ببرد. لاروها نسوج مـرده را بـا ترشـح شیره گوارشی و سپس بلعیدن نسوج و بـاکتریهـای حـل شـده ازمیان می برند. طول ماگوتها در این مدت از حدود ۲ میلیمتـربه ۱۰ میلیمتر افزایش می یابند. پزشک در این روند تنهـا نقـش نظارتی دارد. می توان همزمان بـا عملیـات لارودرمـانی از سـایر روشهای درمان آنتی بیـوتیکی نیـز اسـتفاده کـرد

اگرچـه بیماری که از این روش استفاده می کنـد بـه آنتـی بیوتیـک نیـاز ندارد، زیرا خود این لارو آنتی بیوتیکAllantoin دارد کـه روی زخم می ریزد. اصـولاً زخـمهـایی کـه بـه آنتـی بیوتیـک جـواب نمی دهنـد یـا بـه دلیـل وجـود نسـوج گندیـده و عفونـت کـرده آنتـی بیوتیـک بـه آنهـا نمـی رسـد، گزینـه هـای مناسـبی بـرای ماگوت تراپی هستند. زیرا برای رسیدن آنتی بیوتیک بایـد جریـان خون در محل جراحت وجود داشته باشد و ابتدا باید عفونت را بـا اســتفاده از عمــل جراحــی برداشــت

بنــابراین عمــلاً آنتی بیوتیکها نمی توانند کاری را که لارو انجام می دهد، بکننـد. لاروها خیلی فراتر از آنتی بیوتیک عمل می کننـد. آنهـا هـم کـار آنتی بیوتیک را انجام می دهنـد و هـم کـار جـراح را . مـاگوتهـا حیرت آور عمل می کنند. اگرچه در بسیاری از بیماران تصـور قـرار دادن لارو بر روی زخم ناخوشایند است

 

 

مکانیسم عمل لاروها

مکانیسم عمل لاروها به صورت ذیل می باشد:

۱ -در بزاق لاروها آنتی بیوتیک Allantoin وجود دارد کـه روی طیف وسیعی از باکتریها مؤثر است؛

۲ -لاروها همچنین آمونیاک تولیـد مـی کننـد کـه خاصـیت میکروب کشی بـالایی دارد و همچنـین pH زخـم را بـه حـدود ۵/۸ – ۸ میرساند که در این pHکلونیزه شدن باکتریها دچـار مشکل شده و بهبود زخم تسریع می شود؛

۳ -در قسمت سر لاروها نیـز موهـای نـوک تیـز و فراوانـی وجود دارد که برخورد فیزیکی آن با میکـروبهـا سـبب نـابودی قسمت قابل توجهی از آنها می شود؛

۴ -لاروها موادی شبیه اینترولوکین ۶ هم ترشح می کنند که سبب تسریع در بهبودی زخم و به وجود آوردن فیبروبلاسـتهـا می شوند؛

۵-لاروها همچنین با جنب و جوش و حرکات فراوان خود در زخم که ماساژ خفیفی به آن میدهند، سبب خونرسانی بیشتر به محل زخم می شود؛

۶ -اشعه ایکس کوچکترین تـأثیری روی لاروهـا نـدارد و فعالیت لاروها لحظه به لحظه زخم را کوچکتر می کنند در حـالیکه با روش جراحی به علت این که همراه بـا برداشـتن قسـمت عفونی و نکروزه، قسمتی از بافت سالم هم توسط جراح برداشـته می شود.

لاروها نسوج مرده را از بین می برند و ساخت نسـوج زنـده و سالم را فعال میکنند. زخم را از باکتریها پاکسازی مـی کننـد،در حالی که به نسوج زنده و سالم آسیبی نمی رسانند. این کرمهـا نسوج نکروزه و عفونی را می خورند و بعد خودشان از زخم بیرون می روند. لارودرمانی روشی شناخته شده برای درمـان زخـمهـا و عفونتهای مزمن است که در دنیا انجام می شـود. در ایـن روش لارو حشره استریل را پس از این که از تخـم بیـرون آمـد، روی زخم میگذارند تا از نسوج مرده زخم تغذیه کنند. وقتی لاروها به مرحله بلوغ رسیدند، دیگر از زخم تغذیه نمی کنند، سپس آنهـا را تعویض می کنند و لاروهای دیگری روی آن قرار می دهند

 

 

 

فواید عمومی لارو درمانی

۱ -در لارو درمانی نیاز به جراحی و برداشـتن بافـت عفـونی نمی باشد.

۲ -زمـان درمـان در ایـن روش کوتـاه مـی باشـد (۳ روز در زخمهای عفونی و ۴ماه در زخمهای عفونی دیابتی)

۳ -نیاز به بستری شدن در بیمارستان نمی باشد.

۴ -هزینه درمان در آن کمتر می باشد.

۵ -در طول درمان فقط نیاز به اکسیژن دارند

 

 

 

 

کاربردهای بالینی

استفاده از لارومگس برای درمان زخـم دیـابتی، زخـمهـای بستر، سوختگیها، مقابله بـا کفگیـرک (Carbuncle (و انـواع خاصی از تومورهای خوش خیم و بدخیم، دملها و کورکهـا در جایی که دیگر درمانها جواب ندهد یا برای درمان مناسب نباشد روشی بسیار ساده و نسبتاً ارزان بوده و برخلاف آنتی بیوتیـکهـا هیچگونه عارضه ای بجا نخواهد گذاشت. اسـتفاده از لارودرمـانی برای زخمهای بـدخیم سـینه، سـوختگیهـا، آبسـه هـا، SCC و التهاب نیمه حاد پستان موفقیت آمیز بوده است. در صـورت عـدم پاسخ به درمان دارویی و جراحی، از لارو به عنوان آخـرین روش درمانی زخم استفاده می شود

لارودرمانی همچنین در زمانی کـه سـلامت بیمـار در خطـر بوده یا قادر به تحمل آنتی بیوتیک نیست، مفید است. درحالی که آنتی بیوتیکهای خوراکی و سلولهای بیگانه خوار بـرای رسـیدن به منطقه آسیب دیده به ذخایر کافی خون نیاز دارند، مـاگوت هـا در یک زخم باز تنها به اکسیژن نیاز دارند تا بتوانند بافت مرده را ازبین برده و زخم را از باکتریها پاکسازی کنند. لاروها همچنین در زدودن انواع باکتریها ازجملـه اسـتافیلوکوکهـای مقـاوم در برابر متیسیلین مؤثرند. با استفاده از این روش درمان در بیماران دیابتی یک ماه تا حداکثر ۴ ماه و در بیماران غیر دیـابتی از سـه روز تا حداکثر ۹ روز طول میکشـد مطالعـات در مـوارد مختلـف توانایی شگفت انگیز ماگوتها را نشان می دهد

عوارض

بیشتر بیماران در طول درمان علایم خاصی ندارند، اما برخی ممکن است احساس خارش داشته باشند، مانند زمانی که چیـزی روی پوست می خزد. وقتی ماگوتها بزرگ می شـوند بـه دلیـل تحریـک سیسـتم عصبی، بعضی بیماران نیز ممکن است از درد شکایت کنند، کـه می توان با برداشتن لاروها یا استفاده از قرصهای ساده مشـکل آنان را برطرف کرد. در روز دوم یا سوم هم زخـم بـودار و آبکـی می شود. به جز این واکنشهای جزیی چنـین روشـی هـیچگونـه واکنش منفی دیگری برجای نمی گذارد. این روند معمولاً بیش از ۷۲ ساعت طول نمی کشد

 

امیدهایی برای درمان تومورهای سرطانی

لاروها نسوج نکروزه یعنی نسـوج گندیـده، عفونـت کـرده و از بین رفته که به صورت چرک خـارج مـی شـود را مـی خورنـد و ازبین می برند؛ اما این که آیا می توان از آنها برای درمان تومورها استفاده کرد یا خیـر موضـوعی اسـت کـه نیـاز بـه تحقیقـات و مطالعات بیشتری دارد. در هر حال باید تومور سـطحی باشـد تـابتوان لارو را روی آن گذاشت. باید روی این مطلب تحقیق شود.

شاید با این روش تومورها به ویژه تومورهای سطحی را نیز بتوان درمان کرد. چون لاروها نسوج نکروزه را میخورند و تومـور هـم نسوج نکروزه ایجاد می کند، ممکن است بتوانند ایـن نسـوج را از میان ببرند.

 

سرآغازی برای استفاده از حشرات

امروزه پزشکان از ماگوتهای طبی برای درمان زخمهـا بـه روش ازمیان بردن نسوج مرده و پاک کردن آنها از نسوج کشنده استفاده می کنند. استفاده از ماگوتها بخشی از یک شاخه بزرگتراز علم طب به نام زیست درمـانی اسـت کـه در آن موجـودات و ارگانیسمهای زنده مانند زالو یا زنبور به عنوان یک روش درمانیمستقیم مورد استفاده قرار می گیرند. طرفداران این شیوه درمـانی آینده زیست درمانی را امیدبخش می دانند. به اعتقاد آنها زیسـت درمانی می رود تا شاخه ای تفکیـک ناپـذیر از روشهـای درمـان جراحات شود. طبیعت ۳۰۰ میلیون سـال اسـت کـه ایـن کـار را انجام می دهد. تمام آنچه که ما انجام می دهیم بهره گیری از این موهبت است.

دکتر سعید احتشامی ،دکتر حبیب اله یعقوبی ،فرحناز دل خوش

 

نمونه های لارو درمانی

زن

جنس

۶۶ ساله

سن

اندام تحتانی ( پا )

محل زخم

دیابتیک فوت

 نوع زخم

۵ سانتیمتر مربع

مساحت تقریبی زخم

۸ مرتبه

تعداد مراحل لارو درمانی

—–

 Sign مرتبط با لارو درمانی

درد ملایم

Symptom مرتبط با لارو درمانی

 بصورت سرپایی

نحوه انجام لارو درمانی

کامل

پیگیری ادامه درمان

اظهار خشنودی

نظر سنجی در مورد لارو درمانی

 

 

مرد

جنس

۵۷ ساله

سن

اندام تحتانی ( ساق )

محل زخم

عفونت محل عمل

 نوع زخم

۸ سانتیمتر مربع

مساحت تقریبی زخم

۱ مرحله

تعداد مراحل لارو درمانی

—–

 Sign مرتبط با لارو درمانی

درد خفیف

Symptom مرتبط با لارو درمانی

بصورت سرپایی

نحوه انجام لارو درمانی

کامل

پیگیری ادامه درمان

اظهار خشنودی

نظر سنجی در مورد لارو درمانی

 

 

 

مرد

جنس

۲۲ ساله

سن

اندام تحتانی ( پا )

محل زخم

نوروپاتیک

 نوع زخم

۳ سانتیمتر مربع

مساحت تقریبی زخم

۳ مرحله

تعداد مراحل لارو درمانی

—–

 Sign مرتبط با لارو درمانی

درد ملایم

Symptom مرتبط با لارو درمانی

بصورت سرپایی

نحوه انجام لارو درمانی

کامل

پیگیری ادامه درمان

اظهار خشنودی

نظر سنجی در مورد لارو درمانی

 

 

 

مرد

جنس

۲۰ ساله

سن

اندام تحتانی ( پا )

محل زخم

استئومیلیت

 نوع زخم

۶۰ سانتیمتر مربع

مساحت تقریبی زخم

۳ مرحله

تعداد مراحل لارو درمانی

ایجاد درماتیت تماسی در اطراف زخم

 Sign مرتبط با لارو درمانی

درد ملایم

Symptom مرتبط با لارو درمانی

بصورت بستری در بیمارستان

نحوه انجام لارو درمانی

کامل

پیگیری ادامه درمان

اظهار خشنودی

نظر سنجی در مورد لارو درمانی

 

 

 

 

References

  1. Grubs up. By Hugh Wilson; The Independent (1, March, 2005) at:

http://news.independent.co.uk/uk/health_medical/story.jsp?story=615569.

  1. Sherman RA, Shimoda KJ: Presurgical maggot debridement of soft tissue wounds is associated

with decreased rates of postoperative infection. Clinical Infectious Diseases 2004; 39:1067-70.

  1. Thomas S, Jones M, Shutler S, Jones S. Using Larvae in Modern Wound Management.Journal of

Wound Care, Feb 1996; 5(2):60-9.

  1. Mulder JB. The Medical Marvels of Maggots. JAVMA, Dec 1989; 195(11):1497-9.
  2. Waters J. The Benefits of Larval Therapy in Wound Care. Nursing Times, Jan 1998; 94(2):62-3.
  3. Reed SM, Bayly WM. Toxicologic Diseases: Antibiotic-Associated Diarrhea-Pathogenesis.

Equine Internal Medicine, Philadelphia: Saunders Company, 1998, 672-3.

  1. Weil GC, Simon RJ, Sweadner WR. A Biological, Bacteriological and Clinical Study of Larval or

Maggot Therapy in the Treatment of Acute and Chronic Pyogenic Infections. American Journal

of Surgery, Jan 1933; 19(1):36-48.

  1. Sherman RA: Maggot Therapy. Infection Control in Long-Term Care Facilities Newsletter

(APIC). 6(3):5.1995.

  1. Sherman RA, Hall MJR, Thomas S: Medicinal maggots: an ancient remedy for some

contemporary afflictions. Annu Rev Entomol. 45:55-81. 2000.

  1. Pechter EA, Sherman RA. Maggot Therapy: The Surgical Metamorphosis. Plastic Recon.

Surgery, Oct 1983; 72(4):567-70.

  1. Thomas S, Jones M, Shutler S, Andrews A. All You Need to Know About Maggots. Nursing

Times, Nov 1996; 92(46):63-76.

  1. Thomas S, Andrews A, Jones M. The Use of Larval Therapy in Wound Management. Journal of

Wound Care, Nov 1998; 7(10):521-4.

  1. Mumcuoglu KY, Ingber A, Gilead L, Stessman J, Friedmann R, Schulman H, Bichucher H, IoffeUspensky

I, Miller J, Galun R, Raz I. Maggot Therapy for the Treatment of Diabetic Foot Ulcers.

Diabetes Care, Nov 1998; 21(11):2030-1.

  1. Young T. Maggot Therapy in Wound Management. Community Nurse, Sep 1997; 3(8):43-5.
  2. Bunkis J, Gherini S, Walton R. Maggot Therapy Revisited. West J Med, Apr 1985; 142(4):554-6.
  3. Vistnes LM, Lee R, Ksander GA. Proteolytic Activity of Blowfly Larvae Secretions in

Experimental Burns. Surgery, Nov 1981; 90(5):835-41.

  1. J. Wayman, V. Nirojogi, A. Walker, A. Sowinski and M.A. Walker, The cost-effectiveness of

larval therapy in venous ulcers. J Tissue Viability 10 (2000), pp. 91–۹۴.

  1. Iain S Whitaker 1, Christopher Twine 2, Michael J Whitaker 3, Mathew Welck 4, Larval therapy

from antiquity to the present day: mechanisms of action, clinical applications and future potential

۸۳:۴۰۹-۴۱۳; doi:10.1136/pgmj.2006

 جهت دریافت نوبت لارو درمانی اینجا کلیک کنید 

پیام بگذارید

(0 دیدگاه)

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *